خدشه در توجیه نامقبول برای گوش دادن به رسانههای دشمن

یکی از خطرناکترین بخشهای جنگ، بُعد تبلیغاتی و رسانهای آن است؛ بخشی که با هزینه اندک، خسارات بسیار سنگین ایجاد میکند. متأسفانه به خاطر پوشیده بودن این بُعد، بسیاری از خطرات آن، کمتر آگاه هستند.
بسیاری از افراد خود را در معرض تهاجم سنگین رسانهای دشمن قرار میدهند و مدعیاند که ما باید «حرف دو طرف را بشنویم و بعد قضاوت کنیم.» «الذین یستمعون القول و یتبعون احسنه» کسی که حرف دشمن را نشنود، نمیتواند میزان صدق حرف دوست و جبهۀ خودی را بداند.
این سخن هر چند ظاهری ساده دارد، اما یک مغالطه خطرناک در آن وجود دارد. و آن عدم توجه به «قدرت داوری» است. بسیاری از افراد چنین تصویر میکنند که توان تشخیص حق و باطل را دارند. در حالی که، شناخت حق از باطل، در بسیاری از موارد نیازمند تخصص و به ویژه دادههای اطلاعاتی است که بسیاری از افراد فاقد آن هستند. داوری کردن بین دو پزشک، نیازمند دانش پزشکی در حد آنان است. داوری کردن در یک دعوای حقوقی تجاری، کار یک قاضی متخصص در مباحث حقوقی تجارت است و حتی کار مثلا، یک قاضی خانواده هم نیست. سخن گفتن در بارۀ یک رخداد مهم سیاسی_نظامی، نیازمند داشتنِ اطلاعات گسترده و گاه سرّی است. آیه شریفه قرآن «ان جائکم فاسق بنبأ فتبینوا» دستور میدهد که اگر شخص فاسق و غیر قابل اعتمادی خبر آورد، باید بررسی و جستجو کرد. حال اگر امکان یا ظرفیت چنین جستجویی نباشد، شنیدن چنین خبری فقط موجب بهم ریختن ذهن و نوعی تصدیق ناخواسته خواهد بود.
مثال جالبی برای این بحث، شاید تشخیص مقدار وزن باشد. وزن کردن چند کیلو بار محدود را میتوان با ترازوی بقالی انجام داد، اما تشخیص وزن یک تریلی، نیازمند باسکول چند تنی است. تشخیص وزن و صدق یک سخن، ترازوی دانشی بسیار قوی و بادادههای بسیار میخواهد.
کسانی که با ترازوی دانشی و اطلاعات محدود خویش، زیر بار چندین تن تهاجم رسانهای دشمن میروند، قطعا از تشخیص حقیقت درمانده و زیر این بار له خواهند شد.
شنیدن شایعاتی که امکان تحقیق ندارند، «مثلا فلان مسئول در جلسهای محرمانه فلان مطلب را گفته» عملا، محصولی جز پذیرش اجمالی و به هم ریختن ذهن شنونده نخواهد داشت.
حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمدهادی پیشوایی