مذاکره سم مضاعف است، نه یک شیوۀ مبارزه!

امروزه و بعد از فاجعه برجام و تفاهم‌نامه اخیر، حکمت کلام امامین انقلاب بسیار روشن‌تر شده است. رهبر شهید فرمود: «مذاکره با چنین دولتی غیرعاقلانه، غیرهوشمندانه و غیرشرافتمندانه است و با آن نباید مذاکره کرد.» «مذاکره با این دولت ترامپ سم مضاعف است» در حالی که در برابر این نظریه امامین انقلاب، بعضی از مسئولان دلسوز و خوشنام کشور مدعی‌اند که «مذاکره یک شیوه مبارزه است.» «مذاکره یک شیوۀ گرفتن انتقام است»

برای درک بهتر سخن رهبر شهید، باید به تعریف ایشان از مذاکره توجه کرد.  ایشان بارها تأکید کردند که «مذاکره، یک گفتگوی صرف نیست؟! مذاکره یعنی معامله» و دادوستد سیاسی. در زمانی که دکتر روحانی، گفتگوی امام علی ع با زبیر و جلسه امام حسین ع با عمر سعد را مذاکره نامیده بود، رهبر معظم به شدت برآشفته شده و فرمودند، درک شما از تاریخ نادرست است. امام علی ع و امام حسین ع با آن افراد مذاکره نکردند، «امام حسین رفت نهیب زد، نصیحت کرد، گفت از خدا بترس؛ امیرالمؤمنین زبیر را نصیحت کرد، خاطره‌ی زمان پیغمبر را یادش آورد، و گفت از خدا بترس؛ اتّفاقاً اثر هم کرد، زبیر خودش را از جنگ کنار کشید.»(بیانات:15/7/94)

با توجه به این تعریف از مذاکره و از سویی درک رهبر شهید از آمریکا به عنوان شیطان بزرگ، سخن در این است که آیا معامله با شیطان بزرگ، قبح ذاتی دارد؟ در این صورت، دیگر نباید مذاکره با آمریکا را مبارزه شرافتمندانه نامید. مثل این است که «اسارت را هم نوعی مبارزه بنامیم.»

شاید مهمترین مؤلفه‌های خطا بودن مذاکره با شیطان بزرگ را در چند امر دانست:

الف. صرف نشست و برخاست با شیطان، به شدت آسیب‌زاست. خطرناک است. احتمال فریب و … در آن بسیار است. به معنای واقعی کلمه «مزال اقدام» و پرتگاه است. حرکت در لبۀ پرتگاه، از اساس کار هوشمندانه و عاقلانه‌ای نیست و افراد از آن احتیاط می‌کنند. حتی اگر هیچ اتفاقی رخ ندهد، صرف نشست و برخاست با شیطان کار نادرستی است.

ب. معامله با شیطان، قطعا به معنای معامله کردن در مورد امور خرد نیست، بلکه معامله بر سر ابزاری‌های قدرت کشور، مانند هسته‌ای، موشکی و …» است. این مؤلفه‌های قدرت، نباید مورد بحث و جدل قرار بگیرند. به تعبیر رهبر معظم انقلاب، این گونه حقوق، در حکم مرزهای کشور هستند. آیا ایران تا کنون راضی شده است، در مورد جزایر سه گانه با امارات مذاکره کند. مذاکره، یعنی تردید در حق خود.

 ج. معامله با دشمن، به معنای عدم جنگ و نوعی تفاهم است. گفتگو با شیطان و معامله با شیطان، اصلی‌ترین پیامش، عدم مبارزه و نوعی همزیستی مسالمت‌آمیز با شیطان است. وقتی دو نفر با هم و در کنار هم قرار می‌گیرند و با هم دست می‌دهند، یعنی یک سطح از همکاری و همگرایی را پذیرفته‌اند. عکس مسئولان کشور در کنار مقامات آمریکایی، همراه با لبخند و پیاده‌روی و نشست و برخاست و …، پیام صلح را به جهان و علی الخصوص به دوستان مخابره خواهد کرد. معامله با شیطان، یعنی صلح با شیطان، و این یک پیام به شدت خطرناک است.

د. معامله با شیطان، نیازمند سطح بالائی از کیاست است، که در دسترس بسیاری از افراد نیست. به همین خاطر، در چندین دور مذاکرات قبلی ایران و آمریکا، مسئولان کشور بر اساس موازین عقلائی و بین المللی با آمریکا قرارداد امضاء کرده‌اند. در حالی که به این نکته توجه نشد، که آمریکا شیطان بزرگ است و هیچ قانون و قاعده‌ای را رعایت نمی‌کند. معامله‌های عادی بر اساس «اعتماد» و «تفاهم» امضا شده و طبیعتا بخش وسیعی از داد و ستدها «چکی» و نسیه است و خطرناک‌ترین مسأله در اینجا رخ می‌دهد و آن «معامله چکی و نسیه‌ با شیطان است.» اوج ذلت از آن به بعد آغاز می‌شود که ایران و مسئولان کشور، باید بدوند تا این چک‌ها را پاس کنند. تحقیر دولت روحانی، در استیفای حقوق ایران، به وضوح در مذاکرات آشکار بود.

مذاکره کنندگان ارشد کشور مدعی بودند که هیچ اعتمادی به آمریکا ندارند، اما اکنون مشخص شده که باز با این شیطان اکبر، معامله نسیه کرده‌اند!؟ صدها نفتکش مانده در خلیج فارس، آزاد شدند، اما در جنوب لبنان، نبطیه نابود شد، صدها نفر شهید و مجروح شدند، پول‌های مسدود شده ایران هنوز آزاد نشده و تهدید ترامپ هم قوز بالاقوز. اکنون مسئولان کشور باید از ژنو تا آنکارا تا اسلام آباد و … بدوند که این چک‌های بی‌محل شخص قماربازی چون ترامپ، پاس شود، که به نظر اهل فن، هیچگاه این چک‌ها پاس نخواهد شد. همانگونه که «چک‌های برجام» هیچگاه پاس نشد و درخت گلابی و هلوی روحانی در شوره زار آمریکا، هیچ وقت به ثمر ننشست. ذلت این دوندگی از دو جهت است، نیش و کنایه دوست و آشنا به خاطر چنین معامله ساده‌انگارانه‌ای و از سویی تحقیر ترامپ که مرتب مسئولان کشور را به این سو و آن سو می‌کشاند به هوای نقد کردن چک و در آخر به ریش آنان می‌خندد!!

در آخر باید تأکید کرد که «مذاکره با آمریکا سم مضاعف است» آرزو می‌کنیم مسئولان کشور، به این سم، مسموم نشوند.

اعاذنا الله من شرور انفسنا.

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمحمدهادی‌‌ پیشوائی
(پژوهشگر فقه سیاسی و تاریخ معاصر)